Brand's

ข้าม

แชร์:

Living better

ข้อเสื่อม รู้ก่อน เลี่ยงได้

 

ข้อเสื่อม รู้ก่อน เลี่ยงได้

 

 
http://www.healthcarethai.com/wp-content/uploads/health93.jpg
        บทความนี้เรามาทำความรู้จักสาเหตุของโรคข้อเสื่อม เพื่อที่จะได้เลี่ยงเลี่ยงความเสี่ยงนั้น

และปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้องก่อนที่จะสายไป รวมทั้งแนะนำทางออกสำหรับผู้มี่เริ่มมีปัญหาข้อเสื่อม


ถาม - กระดูกอ่อนบริเวณข้อ มีการสึกกร่อนได้จริงหรือไม่ เพราะอะไร?
ตอบ
–บริเวณข้อต่อต่างๆ มีโครงสร้างหลักที่เป็นกระดูกอ่อนซึ่งโปรตีนชนิดหนึ่งชื่อว่าคอลลาเจนไทพ์ทู (Collagen type II
ซึ่งทำหน้าที่รับแรงกระแทกและให้ความยืดหยุ่นกับข้อต่อ ถ้ากระดูกอ่อนที่ฉาบผิวกระดูกข้อต่อไว้เสื่อมสภาพหรือบางลง
จะทำให้มีการเสียดสีกันเมื่อเคลื่อนไหวร่างกาย จนทำให้เกิดการอักเสบ และเกิดภาวะข้อเสื่อมได้ปัจจัยที่เร่งการสึกกร่อน
ของกระดูกอ่อนผิวข้อได้แก่ อายุที่มากขึ้น พฤติกรรมการใช้ข้อ ภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วน พันธุกรรม เป็นต้น


ถาม
- อะไรคือสาเหตุหลักที่ทำให้ข้อเสื่อม ?
ตอบ
- สาเหตุหลักมีอยู่ 2 ข้อ คือวัยที่มากขึ้นกับน้ำหนักตัว ผู้สูงอายุในช่วยวัยทองจะมีการสึกกร่อนของข้อมากที่สุด
ในกรณีผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากไป ข้อต่อที่รับน้ำหนักเช่นข้อเข่าและสะโพก จะรับน้ำหนักและแรงกระแทกมาก ทำให้ข้อจะเสื่อม
เร็วกว่าปกติ ในคนที่น้ำหนักเกิน การลดน้ำหนักเพียง 5 กิโลกรัม จะช่วยลดน้ำหนักที่หัวเข่าต้องรองรับไปได้ถึง 3 เท่า
หรือ 15 กิโลกรัม

 

ถาม - โรคข้อตรงส่วนไหนของร่างกายที่เป็นกันมากที่สุด ?

ตอบ – ข้อเข่า เป็นส่วนที่เกิดการเสื่อมมากที่สุดในประเทศไทยเนื่องจากขนบธรรมเนียมประเพณีที่ยังนั่งพับเพียบ
คุกเข่า หรือนั่งยองๆ กับพื้น หรือการนั่งกินข้าวที่พื้น ผลต่อกระดูกอ่อนข้อเข่า ถ้าเราทำเป็นประจำ เป็นระยะเวลานาน
จะเป็นการเพิ่มแรงอัดภายในข้อเข่า ในกลุ่มผู้สูงอายุจึงควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมดังกล่าว เพราะจะทำให้เกิดการเสื่อม
ของข้อเร็วขึ้น 

 

ถาม - จำเป็นหรือไม่ที่ผู้ป่วยโรคข้อทุกคนต้องเข้ารับการรักษา ทางกายภาพบำบัดในโรงพยาบาล ?
ตอบ
– ขึ้นอยู่กับอาการ สำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อี่ที่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ จะยังสามารถทำกิจวัตรประจำวัน
เช่น เดิน นอน นั่ง หรือขับรถ ได้ตามปกติ แต่อาจอาการปวดอักเสบของข้อหรือ อาจมีอาการข้อยึดหรือข้อติดอยู่บ้าง
จึงควรพยายามเลี่ยงอิริยาบถที่ต้องงอเข่ามากๆ และควรบริหารกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ เป็นประจำ เพราะจะไปช่วยพยุง
ข้อต่อต่างๆ เมื่อเคลื่อนไหว หรืออาจเลือกทานสารสกัดจากธรรมชาติที่ช่วยเสริมสร้างการสังเคราะห์เซลล์กระดูกอ่อน
ช่วยเพิ่มระดับของน้ำหล่อเลี้ยงข้อ  ส่วนในผู้ที่ข้อมีขนาดใหญ่ผิดรูป อาจพบ ขาโก่ง เคลื่อนไหวลำาบาก ไม่สามารถ
ทำกิจวัตร ประจำวันได้ตามปกติก็อาจเลือกรับวิธีการรักษาโดยการผ่าตัดจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายในการรักษา
ค่อนข้างสูงและต้องมีการทำกายภาพบำบัดในช่วงแรก

ถาม - หากเป็นโรคข้อจนข้อเสื่อมไม่มีแรงแล้วทำอย่างไรจึงจะมีโอกาส ใช้ข้อได้ดังเดิม ?
ตอบ
- ทำบริหารบางท่าจะช่วยให้กล้ามเนื้อบริเวณรอบๆ ข้อที่ไม่มีแรงนั้นแข็งแรงขึ้น จนสามารถยึดข้อและบังคับข้อนั้น
ให้ใช้งานได้เหมือนเดิม ทั้งนี้ต้องได้รับการกำกับจากแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู ซึ่งจะช่วยฝึกให้ผู้ป่วยใช้กล้ามเนื้อส่วนนั้น
บังคับข้อให้เคลื่อนไหวได้ดังเดิม

 

ถาม - เมื่อเกิดอาการปวดข้อ จะสามารถซื้อยามารับประทานเองได้หรือไม่ ?
ตอบ
- สิ่งที่ถูกต้องที่สุดเมื่อเกิดอาการคือเข้าพบแพทย์ก่อน เพื่อให้แพทย์วินิจฉัยว่าเป็นการปวดข้อแบบไหน
เพราะการปวดข้อบางอย่างไม่ต้องรับประทานยาเลย ปฏิบัติตัวให้ถูกต้องก็หายได้ แต่บางอย่างต้องผ่านการรักษา
ตามขั้นตอนที่ถูกต้อง

 

ถาม - การเคลื่อนไหวมากน้อยมีผลต่อการเสื่อมของข้อหรือไม่ ?
ตอบ
– การใช้ข้อมากเกินไปจะทำให้ข้อเสื่อมเร็ว แต่ถ้าไม่ขยับเอาเสียเลยก็ไม่เป็นผลดีเพราะการเคลื่อนไหวแต่พอดี
จะทำให้น้ำหล่อเลี้ยงจากเส้นเลือดรอบๆ ข้อไปหล่อเลี้ยงส่วนของกระดูกอ่อนที่มีส่วนประกอบหลักเป็น
คอลลาเจนไทพ์ทู (Collagen Type II)มากขึ้น ทำให้กระดูกอ่อนมีการซ่อมแซมได้ดีขึ้น  

ถาม – การออกกำลังกาย โดยงอเข่าครึ่งนั่ง มีผลเสียต่อข้อหรือไม่ ?
ตอบ
- มีข้อเสียแน่นอนเพราะเมื่อยืน แล้วย่อตัว แล้วลุกขึ้น น้ำหนักตัวจะกดลงบนหัวเข่ามาก
การออกกำลังกาย เพื่อให้กล้ามเนื้อหัวเข่าแข็งแรง ควรจะใช้วิธีให้แต่แรงต้าน ไม่ใช่แรงกด
ในผู้ที่มีความเสี่ยงการเกิดโรคข้อจึงควรพยายามเลี่ยงอิริยาบถการออกกำลังกายที่ต้องงอเข่ามากๆ

ถาม - สำหรับคนที่มีน้ำหนักมากๆ จะออกกำลังกายอย่างไร จึงจะไม่เป็นผลเสียต่อข้อ ?
ตอบ
– การออกกำลังกายที่ดีที่สุดในกรณีนี้คือการเดินในน้ำ เพราะน้ำจะช่วยพยุงน้ำหนัก
ให้เหลือน้ำหนักที่กดลงบนเข่าแต่ละข้างเหลือเพียงครึ่งเดียวของน้ำหนักตัว แทนที่จะเป็น 3 เท่า เหมือนการเดินบนบก ยิ่งกว่านั้นแรงต้านของน้ำ ทำให้ต้องใช้พลังงานเพิ่มขึ้น ได้ผลของการออกกำลังที่ดีขึ้น โดยสามารทำได้ในสระว่ายน้ำปกติส่วนตื้น

อ้างอิง : ศ.นพ.เสก อักษรานุเคราะห์, รศ.นพ.สุรัตน์ โคมินทร์, นพ.กิตติ โตเต็มโชคชัยการ

 

 


http://mpics.manager.co.th/pics/Images/557000002527208.JPEG

 

ภาพการเดินบนลู่วิ่งในน้ำเพื่อบริหารข้อเข่า
ทั้งนี้ท่านสามารถเดินในน้ำแบบธรรมดาก็ได้



 

กิจกรรมอื่นๆ